.jpeg)
Ảnh: Bảo Thắng
Tham dự trực tiếp có trên 70 đại biểu đại diện các Bộ, ngành trung ương như Bộ Công an, Bộ Dân tộc và Tôn giáo; các đơn vị thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường như Cục Biến đổi khí hậu, Vụ Pháp chế, Vụ Khoa học và Công nghệ, Cục Bảo tồn thiên nhiên và Đa dạng sinh học, Vườn quốc gia, các viện, trung tâm nghiên cứu, trường đại học, một số Ban quản lý rừng, vườn quốc gia, doanh nghiệp, tổ chức quốc tế như GIZ, WWF, CARE… cùng các cơ quan thông tấn, báo chí, truyền hình. Thành phần tham dự trực tuyến gồm Sở Nông nghiệp và Môi trường, Chi cục Kiểm lâm, Quỹ Bảo vệ và phát triển rừng cấp tỉnh, UBND cấp xã, các chủ rừng và các tổ chức, cá nhân có liên quan trên phạm vi cả nước.
Phát biểu khai mạc hội nghị, lãnh đạo Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm nhấn mạnh, Nghị định số 180/2026/NĐ-CP là văn bản pháp lý đầu tiên quy định toàn diện về dịch vụ hấp thụ và lưu giữ các-bon của rừng, tạo hành lang pháp lý thống nhất để phát triển thị trường các-bon rừng tại Việt Nam, góp phần thực hiện các cam kết quốc tế về giảm phát thải khí nhà kính, Đóng góp do quốc gia tự quyết định (NDC) và mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.
.jpeg)
Tại hội nghị, đại diện Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm đã giới thiệu những nội dung cốt lõi của Nghị định. Theo đó, Nghị định gồm 4 chương, 20 điều và 6 phụ lục, quy định đầy đủ từ nguyên tắc cung ứng, sử dụng dịch vụ hấp thụ và lưu giữ các-bon của rừng; xây dựng, đăng ký dự án các-bon rừng; xác định kết quả giảm phát thải, cấp tín chỉ các-bon rừng; trao đổi, chuyển nhượng kết quả giảm phát thải và tín chỉ các-bon rừng đến quản lý, sử dụng nguồn thu và trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan.
Một trong những điểm mới nổi bật của Nghị định là quy định rõ cơ chế quản lý và sử dụng nguồn thu từ dịch vụ hấp thụ và lưu giữ các-bon của rừng. Nghị định cho phép thực hiện chi trả theo hai hình thức: chi trả trực tiếp giữa các bên hoặc chi trả gián tiếp ủy thác qua Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng.
Đối với trường hợp chi trả trực tiếp, bên cung ứng được quyền quyết định việc sử dụng nguồn thu sau khi hoàn thành các nghĩa vụ tài chính theo quy định của pháp luật. Đối với chủ rừng là tổ chức, nguồn thu sau khi trừ các chi phí hợp pháp như xây dựng và thực hiện dự án các-bon rừng, đo đạc, báo cáo, thẩm định, trao đổi, chuyển nhượng kết quả giảm phát thải hoặc tín chỉ các-bon, chi trả cho bên nhận khoán bảo vệ rừng, hỗ trợ cộng đồng vùng đệm… sẽ được quản lý và sử dụng theo quy định hiện hành.
Đối với hình thức chi trả gián tiếp, hệ thống Quỹ Bảo vệ và phát triển rừng tiếp tục giữ vai trò là đầu mối tiếp nhận, điều phối và chi trả nguồn tiền đối với rừng thuộc sở hữu toàn dân. Quỹ Bảo vệ và phát triển rừng Việt Nam tiếp nhận nguồn tiền đối với hợp đồng do Bộ Nông nghiệp và Môi trường ký và điều phối nguồn tiền cho các Quỹ Bảo vệ và phát triển rừng cấp tỉnh căn cứ vào lượng kết quả giảm phát thải hoặc tín chỉ các-bon rừng và diện tích rừng cung ứng của từng tỉnh. Các Quỹ cấp tỉnh tiếp nhận nguồn tiền đối với hợp đồng do UBND cấp tỉnh ký và từ Quỹ Bảo vệ và phát triển rừng Việt Nam điều phối để thực hiện chi trả cho chủ rừng, UBND cấp xã và các tổ chức khác được giao quản lý rừng trên cơ sở diện tích rừng cung ứng.
Nghị định cũng quy định rõ nguyên tắc lập kế hoạch tài chính, giải ngân, thanh toán, quyết toán, chế độ báo cáo, công khai tài chính và kiểm toán độc lập nhằm bảo đảm công khai, minh bạch và sử dụng hiệu quả nguồn thu. Việc thanh toán được khuyến khích thực hiện thông qua tài khoản ngân hàng, dịch vụ bưu chính công ích hoặc các phương thức thanh toán không dùng tiền mặt khác. Đồng thời, hằng năm Quỹ Bảo vệ và phát triển rừng Việt Nam, Quỹ cấp tỉnh và các chủ rừng là tổ chức có trách nhiệm thông báo kết quả chi trả tới bên sử dụng dịch vụ và thực hiện chế độ báo cáo, kiểm toán theo quy định.
Tại hội nghị, Trung tâm Chứng nhận quản lý rừng bền vững đã giới thiệu dự thảo Tiêu chuẩn quốc gia về tín chỉ các-bon rừng (TCVN), trong đó quy định các yêu cầu đối với tín chỉ các-bon rừng, dự án các-bon rừng, hoạt động đo đạc, báo cáo, thẩm định, xác minh kết quả giảm phát thải cũng như các yêu cầu về bảo đảm an toàn môi trường và xã hội. Đây sẽ là cơ sở quan trọng để triển khai xây dựng và phát triển các dự án các-bon rừng theo tiêu chuẩn quốc gia trong thời gian tới.
Trong phần thảo luận, nhiều đại biểu tập trung trao đổi các nội dung về xây dựng dự án các-bon rừng, xác định mức chi trả dịch vụ hấp thụ và lưu giữ các-bon của rừng, phân bổ mục tiêu giảm phát thải lĩnh vực lâm nghiệp, quản lý và sử dụng nguồn thu, cơ chế phối hợp giữa các cơ quan trung ương và địa phương cũng như vai trò của hệ thống Quỹ Bảo vệ và phát triển rừng trong quá trình tổ chức thực hiện.
Theo Kế hoạch triển khai Nghị định do Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành, ngay sau khi Nghị định có hiệu lực từ ngày 15/7/2026, Bộ sẽ tập trung tổ chức các hội nghị, hội thảo chuyên đề; xây dựng Thông tư quy định phương pháp xác định mức chi trả dịch vụ hấp thụ và lưu giữ các-bon của rừng; xây dựng kế hoạch thực hiện NDC lĩnh vực lâm nghiệp; xây dựng Tiêu chuẩn các-bon rừng quốc gia; hướng dẫn xây dựng và đăng ký dự án các-bon rừng; hoàn thiện cơ sở dữ liệu về kết quả giảm phát thải, tín chỉ các-bon rừng và giá giao dịch; đồng thời tiếp tục huy động nguồn lực, thúc đẩy hợp tác quốc tế và đàm phán các thỏa thuận trao đổi, chuyển nhượng kết quả giảm phát thải, tín chỉ các-bon rừng.
Việc ban hành và triển khai Nghị định số 180/2026/NĐ-CP được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng pháp lý đồng bộ cho việc phát triển thị trường các-bon rừng tại Việt Nam, mở rộng nguồn lực tài chính cho bảo vệ và phát triển rừng, nâng cao sinh kế của người dân gắn với rừng, đồng thời góp phần thực hiện hiệu quả các mục tiêu phát triển lâm nghiệp bền vững và ứng phó với biến đổi khí hậu trong giai đoạn mới.